SSTVSQ3A × SP3KON
BAZA WIEDZY / SLOW-SCAN TELEVISION

Obraz zapisany w dźwięku

SSTV, czyli telewizja z powolnym wybieraniem, pozwala przesyłać nieruchome obrazy przez kanał radiowy o szerokości zbliżonej do kanału głosowego.

Jak działa SSTV

Nadajnik zamienia kolejne linie obrazu na dźwięk. Częstotliwość tonu reprezentuje poziom jasności lub składowej koloru. Odbiornik analizuje dźwięk i odtwarza obraz linia po linii. Cały proces trwa od kilkudziesięciu sekund do kilku minut, zależnie od trybu. ARRL: SSTV.

Obraz źródłowy
Sygnał audio
Tor radiowy
Dekoder SSTV

Tony i synchronizacja

W typowym analogowym SSTV częstotliwości 1500–2300 Hz opisują zakres od niskiego do wysokiego poziomu sygnału obrazu. Ton 1200 Hz służy synchronizacji. Nagłówek VIS identyfikuje tryb i pomaga programowi uruchomić dekodowanie z właściwymi parametrami. W kolorowych trybach RGB składowe barw są wysyłane kolejno; tryby YCrCb przesyłają jasność i informację o kolorze. Opis sygnału i kodowania — OK2MNM (PDF).

Scottie 1 to tryb kodowania obrazu; transmisja radiowa tej akcji odbywa się w modulacji FM. Wybór FM lub SSB w odbiorniku dotyczy osobno modulacji radiowej.

Krótka historia

Za twórcę krótkofalarskiej SSTV uznaje się Copthorne’a Macdonalda, WA2BCW, później VY2CM. Prace rozpoczął w 1957 roku, szukając sposobu przesyłania obrazu przez zwykły tor radiowy. Wczesne urządzenia korzystały z ekranów o długiej poświacie. Pamięci elektroniczne, a później komputery i karty dźwiękowe, umożliwiły trwalszy zapis oraz rozwój transmisji kolorowej. Historia SSTV — OK2MNM (PDF).

Ku pamięci Zdzisława Jędrasiaka SP3BLP (SQ3A)

Przed Arturem znakiem SQ3A posługiwał się Zdzisław Jędrasiak SP3BLP. Był jednym z pionierów SSTV w Polsce, pracował na własnoręcznie wykonanym sprzęcie, działał w klubach SP3KEY i SP3PTE oraz wychował wielu aktywnych krótkofalowców.

Notę publikuje Artur SQ3A ku pamięci Zdzisława Jędrasiaka — Silent Key, 1 września 2020 r.

Porównanie trybów

Tryb określa sposób kodowania barw, układ linii i tempo skanowania. Czas w tabeli jest orientacyjny; nie obejmuje przerw między obrazami.

TrybFormat obrazuCzasKolor
Scottie 1 (S1)Tryb używany w tej akcji320 × 256ok. 110 sRGB
Scottie 2 (S2)Krótsza transmisja niż S1320 × 256ok. 71 sRGB
Martin M1Trzy składowe barwne każdej linii320 × 256ok. 114 sRGB
Martin M2Szybszy wariant rodziny Martin320 × 256ok. 58 sRGB
Robot 36Jasność i składowe różnicowe koloru320 × 240ok. 36 sYCrCb
PD120Wyższa rozdzielczość obrazu640 × 496ok. 126 sYCrCb

Źródło parametrów: List of SSTV modes, Martin Bruchanov OK2MNM (PDF). W tej edycji używamy wyłącznie Scottie 1.

Pierwszy odbiór — przygotowanie

  1. Wybierz radio lub SDR obejmujący 144.500 MHz. Ustaw modulację FM.
  2. Zainstaluj dekoder obsługujący Scottie 1 i wybierz właściwe wejście audio.
  3. Ustaw umiarkowany poziom sygnału. Przesterowanie i redukcja szumów mogą pogorszyć dekodowanie.
  4. Uruchom nasłuch przed 20:00. Wykorzystaj pierwszą planszę do sprawdzenia ustawień.
  5. Zapisz obrazy bez retuszu. Przypisz im datę odbioru i dołącz do zgłoszenia.

Połączenie przewodowe audio zwykle daje stabilniejszy sygnał niż odbiór mikrofonem z głośnika. Dobierz interfejs do poziomów wejścia i wyjścia urządzeń. Uwagi techniczne autora Robot36.

Programy do odbioru